On Learning to Dissect Fetal Pigs

Wereldpremière: On Learning to Dissect Fetal Pigs

In de eerste week van november, tijdens de Amerika-week Woodstock aan de Waal (Nijmegen) vindt de wereldpremière plaats van een actueel werk van de Amerikaanse componist William Harvey op tekst van Renée Nicole Good. Aan deze uitvoering is een bijzonder verhaal verbonden.

De compositie voor mezzosopraan en strijkers  “On Learning to Dissect Fetal Pigs” wordt twee keer uitgevoerd door Hebe de Champeaux en strijkers van het Symfonie-orkest Nijmegen. De uitvoeringen zijn:

• Op donderdag 5 november tijdens het concert ‘We the People’ van Kamerkoor Audite Nova in de Titus Brandsmamemorial;
• Op vrijdag 6 november tijdens het concert van het Symfonieorkest Nijmegen in De Vereeniging.

Achtergrond: de moord op Renée Nicole Good

Op 7 januari van dit jaar werd in Minneapolis de 37-jarige Renée Nicole Good door agenten van de immigratie- en grenspolitie ICE doodgeschoten. Samen met anderen monitorde Good de activiteiten van ICE, die op dat moment in Minneapolis en andere door Democraten bestuurde steden een felle campagne voerde om zoveel mogelijk – al dan niet illegale – migranten op te pakken en uit te zetten.
De moord op Renée Good schokte mensen wereldwijd en leidde tot felle protesten tegen ICE en de regering Trump die hier verantwoordelijk voor is.
Renée Good was moeder van drie kinderen en woonde in Minneapolis met haar partner en jongste kind. Naast mensenrechten-activiste was ze schrijver en dichter. In 2020 won ze de Academy of American Poets Prize met het gedicht On Learning to Dissect Fetal Pigs.

De compositie

Meteen nadat de moord op Renée Good bekend werd, besloot William Harvey – een Amerikaanse componist die in Mexico woont en werkt – om haar prijswinnende gedicht uit 2020 te toonzetten. Binnen enkele dagen schreef hij een stuk voor mezzosopraan en piano. Hij nam contact op met zijn oud-studiegenoot Hebe de Champeaux en bood het stuk aan haar aan zodat zij dit zou uitvoeren. Hebe is geboren in de VS en heeft daar haar opleiding gevolgd, woont al geruime tijd in Nederland en is werkzaam als dirigent, violist en mezzosopraan. Van 2010 tot 2024 was Hebe dirigent van Kamerkoor Audite Nova in Nijmegen.
Eind januari ontstond uit het contact dat Hebe had met Nico de Milliano (lid van Audite Nova en coördinator van de Woodstock-week) het idee om het stuk van William Harvey uit te voeren tijdens de Woodstock-week begin november. En uit de contacten van Nico en Hebe met het Symfonie-orkest Nijmegen kwam weer het idee naar voren om het stuk dan meteen twee keer uit te voeren.
Speciaal voor deze wereldpremière in Nijmegen maakte William Harvey een bewerking van de oorspronkelijke versie voor mezzosopraan en strijkers.

Het gedicht: tekst en betekenis

De volledigte tekst van On Learning to Dissect Fetal Pigs luidt als volgt:

i want back my rocking chairs,
solipsist sunsets,
& coastal jungle sounds that are tercets from cicadas and pentameter from the hairy legs of cockroaches.
i’ve donated bibles to thrift stores
(mashed them in plastic trash bags with an acidic himalayan salt lamp--
the post-baptism bibles, the ones plucked from street corners from the meaty hands of zealots, the dumbed-down, easy-to-read, parasitic kind):
remember more the slick rubber smell of high gloss biology textbook pictures; they burned the hairs inside my nostrils,
& salt & ink that rubbed off on my palms.
under clippings of the moon at two forty five AM I study&repeat

                   ribosome
                   endoplasmic--
                   lactic acid
                   stamen

     at the IHOP on the corner of powers and stetson hills--

i repeated & scribbled until it picked its way & stagnated somewhere i can’t point to anymore, maybe my gut--
maybe there in-between my pancreas & large intestine is the piddly brook of my soul.

it’s the ruler by which i reduce all things now; hard-edged & splintering from knowledge that used to sit, a cloth against fevered forehead.

can i let them both be? this fickle faith and this college science that heckles from the back of the classroom
                   now i can’t believe--
that the bible and qur’an and bhagavad gita are sliding long hairs behind my ear like mom used to & exhaling from their mouths “make room for wonder”--

all my understanding dribbles down the chin onto the chest & is summarized as:
life is merely
to ovum and sperm
and where those two meet
and how often and how well
and what dies there.


De titel kan worden vertaald als “Over het leren ontleden van varkensfoetussen” en verwijst naar een leermethode die veel gebruikt wordt tijdens de anatomieles op (Amerikaanse) middelbare scholen en universiteiten. Deze klinische, wetenschappelijke handeling – waar de dichter zelf ook herinneringen aan heeft - wordt in het gedicht gebruikt als metafoor voor hoe de menselijke geest omgaat met de harde werkelijkheid, vervreemding, verlies van onschuld, natuurlijke verbondenheid en – uiteindelijk – kwesties van leven en dood. Het ontleden is daarbij ook een manier om controle te houden. Het gedicht kan gezien worden als pleidooi om niet alles te reduceren tot begrijpbare eenheden, maar de wereld ook vanuit een holistisch perspectief te blijven benaderen.
Na de dood van Renée Good kreeg het gedicht de volle aandacht. Het wordt nu vooral ook geïnterpreteerd in het licht van haar eigen gewelddadige dood en gezien als protest tegen het reduceren van mensen tot categorieën – zoals het beleid van Trump en de uitvoering daarvan door ICE met zich meebrengt. Vooral de laatste regels kunnen in dit licht bezien als wrang beschouwd worden. *)

De compositie

De compositie is nog niet uitgevoerd en er zijn ook nog geen opnames beschikbaar. Hebe de Champeaux geeft de volgende typeringen van de compositie:
“Het stuk is zeer kleurrijk, en ook innig verbonden aan de tekst van het gedicht van Renee Good.  Het is zeker geen piep-kraak moderne muziek. Expressieve en vloeiende vocale lijnen in een multi-tonale context worden afgewisseld met drukke loopjes en veranderende maatsoorten. Het stuk eindigt met een plotseling simpele textuur met zeer expressive en smaakvolle dissonanten om de ware betekenis van het gedicht op klank te zetten. Dit gaat over leven en dood. “
“De compositie stijl van Harvey doet mij denken aan een moderne Richard Strauss gecombineerd met Schumann. Het is echt briljant gecomponeerd voor de stem, want de ligging van de lijnen in verband met de tekstplaatsing is absoluut perfect. Bij de zin "all my understanding dribbles down the chin onto the chest" zijn de noten van "onto the chest" letterlijk precies in de borststem, terwijl "dribbles down" daar naartoe kabbelt. “

De componist

William Harvey werd in 1982 geboren in Flint (Michigan). Hij studeerde viool aan de Indiana University Jacobs School of Music. Ook studeerde hij compositie bij Sven David Sandström. Hij was de eerste Amerikaan als concertmeester van het Nationaal Symfonieorkest van Mexico. In 2005 richtte hij Cultures in Harmony op – een non-profit organisatie die zich richt op het promoten van internationale diplomatie door middel van muziek. Van 2010 tot 2014 werkte hij in Kabul, waar hij viool doceerde en het nationaal Jeugdorkest van Afghanistan dirigeerde.
Voor meer informatie over de componist: Cultures in Harmony | William Harvey

De uitvoerenden
​
Hebe de Champeaux
Hebe is een veelzijdige orkest- en koordirigent gevestigd in Amsterdam, Nederland. Ze heeft ensembles over de hele wereld geleid en heeft gestudeerd bij en masterclasses gevolgd van enkele van de grootste dirigenten ter wereld, waaronder Kurt Masur en Jorma Panula. Ze behaalde een Master of Music in instrumentaal dirigeren aan de Indiana University Bloomington en een Bachelor of Music in koordirigeren aan het Conservatorium van Amsterdam.
We vroegen Hebe hoe het voor haar is om in deze tijd juist als (van oorsprong) Amerikaanse dit beladen stuk te zingen. Ze deelde hierover het volgende:
“Het Amerikaans staatsburgerschap, naast het Nederlandse, voelt als een last. En hoewel ik weet dat miljoenen mensen figuurlijk, of letterlijk, bereid zouden zijn een been af te snijden om zo'n document te krijgen, voelt deze identiteit voor mij als een ongemakkelijk en behoorlijk ziekelijk kledingstuk waarvan ik ofwel mijn best moet doen om het te repareren, of helemaal moet weggooien. Hoe meer je in de ingewikkelde geschiedenis van dit extreem jonge land duikt, hoe verontrustender het wordt. Ik ben opgegroeid in Californië, een plek van comfort die de wonderlijke eigenschap heeft om het nastreven van uitmuntendheid, innovatie en vrij denken aan te wakkeren. Pas later realiseerde ik me de donkere kant van de VS: de totale uitbuiting van de rest van de wereld, en de slachting en soms volledige vernietiging van andere volkeren, waaronder de Native Americans, Vietnamezen, Irakezen, Palestijnen, Japanners en meer. Op het moment dat de wapens zich richtten op de eigen (blanke) burgers, werden veel Amerikanen – die zich wellicht net als ik in een staat van berusting bevonden – geconfronteerd met de harde realiteit van hun eigen regering. De twee slachtoffers: Alex Pretti en Renée Good.


Met een zwaar gemoed, maar ook met veel respect en bewondering, zing ik één van de gedichten van Good, op muziek gezet door William Harvey. William is een briljant en buitengewoon boeiend persoon. Aan het begin van onze loopbaan werkten we beiden aan muziekscholen op politiek beladen en omstreden plekken: ik in Palestina, hij in Afghanistan. Ik durf wel te zeggen dat deze ervaringen ons hebben gevormd en ons wellicht hebben geholpen om de Amerikaanse levensstijl en verwachtingen van ons af te schudden. De grote veelzijdigheid van zijn werk als violist, dirigent en componist spreekt mij enorm aan. We lijken op elkaar, en daarom grijp ik met grote dankbaarheid de kans aan om zijn compositie – op een tekst van Renée Good – in november naar Nijmegen te brengen.”


Voor meer informatie over Hebe de Champeaux: www.hebedechampeaux.nl

Strijkers van het Symfonieorkest Nijmegen
Op donderdag 5 november (concert Audite Nova) wordt Hebe begeleid door het SON Kwintet, dat bestaat uit vijf leden van het Symfonieorkest Nijmegen: Lisa van Dongen, 1e viool, Jacquemijn Hutter, 2e viool, Wilma van Donk, altviool, Cyriel Tönissen, cello en Jeroen Aerts, contrabas

Op vrijdag 6 november (concert Symfonieorkest Nijmegen) wordt Hebe begeleid door de voltallige strijkerssectie van het Symfonieorkest Nijmegen onder leiding van Peter Bogaert.

​*) met dank aan Joseph Dommeck voor het delen van zijn inzichten.